Menu Sluiten

Tongbreker: Leentje, Lotje en de knappe kapper

Wat is een tongbreker?

Een tongbreker is een zin met die moeilijk is uit te spreken door de medeklinkers die erin voorkomen. Ze komen van oorsprong uit de logopedie en dus een hulpmiddel om bepaalde klanken te oefenen. Er zijn twee soorten. De eerste bestaat uit het oefenen van individuele klanken en deze vormen voor de meeste sprekers geen probleem. Een voorbeeld is ‘Leentje leerde lotje lopen langs de lange lindenlaan. De tweede soort zijn de ‘echte’ tongbrekers. Dit zijn zinnen die de meeste sprekers moeilijkheid kunnnen geven. Voorbeeld: ‘De knappe kapper knipt knap maar de knecht van de knappe kapper knipt knapper dan de knappe kapper kan.’ De moeilijkheid bestaat uit afwisselingen van medeklinkers en medeklinkclusters die dicht bij elkaar zitten qua uitspraak, zoals ‘kap-knap’.

Voorbeelden van tongbrekers, tongue twisters, Zungenbrecher

De Nederlandse Wikipedia geeft voorbeelden uit allerlei talen en ik ken er nog een paar uit mijn schooltijd. Bekende Nederlandse voorbeelden van tongbrekers zijn:

  • Ik mix whisky in de whisky mixer.
  • De knecht snijdt recht en de meid snijdt scheef.
  • Moeder sneed zeven scheve sneden brood.
  • De postkoetskoetsier poets zijn postkoets met postkoetspoets.

Enkele Engelse tongue twisters:

  • She sells sea-shells on the sea-shore.
  • What noise annoys an oyster? Any noise annoys an oyster. But a noisy noise annoys an oyster most.

Wat kun je ermee?

Buiten de logopedie zijn tongbrekers vrijwel alleen nuttig als vermaak. Er bestaan wel bedrijfsnamen die een toespeling op een bekende tongbreker zijn, zoals horecazaak The Noisy Oyster en kapperszaken die De Knappe Kapper heten. Dit zijn zelf geen tongbrekers en dat zou ook niet handig zijn. De enige naam die ik ken die in de buurt komt is de boektitel Pluk van de Petteflat van Annie MG Schmidt.

Hoe bedenk je tongbrekers?

De truc is om zelfstandig naamwoorden, bijvoeglijk naamwoorden, werkwoorden, etc. bij elkaar te zoeken die een vergelijkbaar begin hebben. Na even puzzelen beenk ik de volgende:

  • Gulzig grazen grijze ganzen gras
  • Teun uit Twente telt twintig tenten
  • In het bos van Brazilië bloeien bijzondere bonte bloemen
  • Cindy slurpt sinas en Charles slempt Sherry
  • Die drie lila rozen ruiken lekker
  • Cleo kookt grote kroten en Chris kleine kolen
Geplaatst inKlank en ritme