Woord ‘allochtoon’ uit woordenboek?

beeld: Cor Gaasbeek (CC0, via Pixabay)

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) stoppen per direct met gebruik van de woorden allochtoon en autochtoon. Naar verwachting wordt dit de nieuwe overheidsnorm, zo schrijft de Volkskrant vandaag. Er komen geen vervangende woorden, maar wanneer nodig wordt er voortaan gesproken van inwoners met een migratieachtergrond.

‘Allochtoon’ is inderdaad niet handig

De motivatie voor de aanpassing van het officiële taalgebruik is dat allochtoon en (niet-)Westerse allochtoon niet precies genoeg zijn en stigmatiserend kunnen werken. Het zijn inderdaad onhandige begrippen. ‘Allochtoon’ is gedefinieerd als iemand waarvan een van de ouders in het buitenland is geboren. De koning zit daarmee in dezelfde groep als Syrische vluchtelingen, kinderen van in Nederlands Indië geboren ouders, kinderen van Marokkaanse en Turkse arbeidsmigranten, EU-arbeidsmigranten zoals Poolse arbeiders en Roemeense accordeonisten en mensen met een Surinaamse achtergrond. Met ‘niet-Westers’ werd op een grove manier geprobeerd om mensen met een kleine culturele afstand er uitgefilterd.

Stigmatiserend

Het woord allochtoon is van zichzelf niet stigmatiserend. Het is een raar Grieks woord (van allos + chthōn = ander land) en dus waarschijnlijk koel wetenschappelijk bedoeld. Het stigma is ontstaan doordat de overheid de term veel heeft gebruikt in contexten ‘met een probleemachtergrond’. De menselijke geest gaat dan vanzelf een koppeling maken: de woorden allochtoon en probleem horen bij elkaar.

‘Migratieachtergrond’

De nieuwspraak ‘inwoners met een migratieachtergrond’ is onhandig lang (behalve voor mensen die graag dikke rapporten tikken). De nieuwe begrippen zullen zoiets worden als migranten, nakomelingen van migranten en migranten van VUL-HET-LAND-INse komaf. Is dit een handige keuze? Het woord migrant is bij veel mensen bekend en legt de nadruk op het feit dat iemand uit het buitenland komt of dat hij of zij afstamt van landverhuizers. Ook dat werkt stigmatiserend.
 De enige oplossing is om als overheid te stoppen met generaliseren en situaties die om aandacht vragen heel precies te benoemen. Dat zou een ware cultuuromslag zijn: politici en bestuurders die zichzelf dwingen om genuanceerde uitspraken te doen.

Dit vind je misschien ook leuk...