99 manieren om een tekst te openen

De eerste regel van een tekst is als een propper voor een discotheek: hij moet de lezer naar binnen lullen. En stijl en routine zijn daarbij de belangrijkste wapens. Op hoeveel manieren kun je een tekst beginnen?

1 Vergelijking of metafoor

Zie de intro hierboven. Met originele beeldspraak in de eerste regel prikkel je de verbeelding van de lezer en zit hij direct in de ‘leesstand’.

2 Prikkelende vraag

We hadden dit artikel kunnen beginnen met: ‘Op hoeveel manieren kun je een artikel beginnen?’ Dat is geen prikkelende vraag, want het antwoord is hooguit voor wetenschappers boeiend. Beter is: ‘Waarom zou je verder lezen dan deze eerste regel?’

3 Prikkelende stelling

Bijvoorbeeld: ‘Zonder een goede eerste regel, is het zinloos om een artikel te publiceren.’

4 Citaat

‘De beginzinnen van mijn boeken werpen altijd een donkere schaduw vooruit’, zei W.F. Reve ooit.

5 Namedropping

Zie het vorige punt. Voer direct een beroemdheid op en de aandacht is verzekerd.

6 Samenvatting

De standaardvorm van nieuwsberichten is dat je het nieuws eerst samenvat en vervolgens in volgorde van belangrijkheid de details bespreekt ( de bekende ‘oprolbaarheid’). Je zou kunnen beginnen met ‘Voor de eerste regel van een artikel zijn er meer mogelijkheden dan je misschien denkt. We bespreken er hier niet minder dan 99.’

7 In medias res

Een inleiding zonder inleiding, die begint in het vuur van de strijd: ‘Drie-en-een-half-jaar. Zo lang houd ik mij nu bezig met openingszinnen.’

8 Éénwoordsopening

Begin je verhaal met een zin die bestaat uit slechts één, intrigerend woord: ‘Eerste-hulp-bij-eerste-regel-stress. Dit artikel geeft je hiervoor een spoedcursus.’

9 Duik in de geschiedenis

‘De oude Romeinen konden een goede openingszin al waarderen.’

10 Opsomming

“‘De portier is een invalide’, ‘It was the best of times, it was the worst of times’, ‘De eerste regel van een tekst is als een propper voor een discotheek’,… de eerste regel van een verhaal moet staan als een huis.”

11 Paradox

Bijvoorbeeld: ‘Ik begin een artikel altijd met de laatste zin.’

12 Anekdote

‘Vanmorgen tijdens het douchen bedacht ik in een flits hoe ik deze speech zou beginnen.’

13 Mop

‘Vraag: “Wat is de belangrijkste regel bij het schrijven van een speech?” Antwoord: “De eerste regel.”‘

14 What’s in it for me?

Vertel in één zin wat de lezer of luisteraar aan de tekst zal hebben. ‘Na het lezen van dit stuk zul je nooit meer moeite hebben met het vinden van een eerste regel.’

15 Tekenend tafereel

Dit is een vorm van ‘in medias res’ (nr. 7). Veel reportages beginnen met een beschrijving van een situatie die typerend is voor het onderwerp. Bijvoorbeeld: ‘Op de laptop staat een Word-document open. Leeg. De cursor wacht met knipperend ongeduld op het begin van een nieuw meesterwerk.’

16 Quizvraag

‘Hoe lang denken romanschrijvers gemiddeld na over hun eerste zin? Een kwartier? Een uur? Wekenlang? Het antwoord zal je verbazen.’

17 Toespeling

Indirecte verwijzing naar bekende teksten uit de literatuur, film of andere gevleugelde uitdrukkingen. Bijvoorbeeld: ‘In den beginnen was het papier wit en ledig.’

18 Symbool

‘De klok slaat tien keer. Nog steeds geen regel op papier.’

19 Indrukwekkende cijfers

‘99,6 procent van de lezers haakt af na een eerste regel die uit meer dan twintig woorden bestaat.’

20 Neologisme

Introduceer in je eerste regel een nieuw woord. ‘Wat zou het mooi zijn als er een beginzingenerator zou bestaan.’

21 Portret

Mensen lezen graag over mensen. In medias res beginnen met een beschrijving van een persoon kan dus goed werken. ‘De schrijver zit gekromd achter zijn laptop.’

22 Beschrijving van de omgeving

Beschrijf niet de mensen in close-up, maar het decor. ‘Een streep winterzon valt door het zolderraam op een leeg papier.’

23 Aanspreken van de lezer/het publiek

‘Stel dat u één minuut de tijd heeft om een goede openingszin te vinden.’

23 Ik-begin

Maak het persoonlijk en begin met een persoonlijke ontboezeming. ‘Ik weet niet hoelang ik heb geworsteld om op een prikkelende eerste zin te komen, maar uiteindelijk heb ik het opgegeven.’

(wordt vervolgd; 99 is een streven)

Dit vind je misschien ook leuk...