Figuurlijk taalgebruik (2): aanwijzingen voor figuurlijke interpretatie

Deel twee van onze serie over figuurlijk taalgebruik. Het succes van figuurlijke taal valt en staat bij het herkennen ervan door de luisteraar of lezer. Hoe gaat dat in zijn werk?

1 Het gaat om vaste uitdrukkingen

Uitdrukkingen als de krant openslaan of op zwart zaad zitten worden door vrijwel iedereen (behalve door grappenmakers, onervaren taalgebruikers of mensen met een bepaalde stoornis) automatisch figuurlijk geïnterpreteerd.

2 Een letterlijke interpretatie levert een onwaarheid op en valt dus af

Een zin als ‘Hoop is de lichtgevende verf waarmee we onze kerker hebben beschilderd’ (Gerrit Komrij) is geen vaste uitdrukking, maar een letterlijke interpretatie is vrijwel onmogelijk voor waar te houden.

3 Een letterlijke interpretatie zou een overbodige mededeling opleveren

Wie zegt: ‘Ik ben Sinterklaas niet’ spreekt letterlijk genomen de waarheid, maar dan is het geen mededeling die iets toevoegt in een gesprek.

Dit vind je misschien ook leuk...